Review ý nghĩa phim The New Pope (Series): con người cần phép màu

The New Pope (Tân Giáo Hoàng – 2020) là TV Series phần tiếp của The Young Pope (2016), bộ phim mang rất nhiều ý nghĩa sâu sắc về tôn giáo – con người – xã hội. Để phân tích và đánh giá bộ phim này một cách khách quan nhất thì vô cùng khó khăn, vì nó đòi hỏi ở người xem rất nhiều tính chất như mức độ nhận thức, sự hiểu biết nào đó về tôn giáo, quan điểm sống cởi mở và bao dung. Nhưng nếu người xem có thể nắm bắt được thông điệp của phim, thì đây là một món ăn tinh thần thuộc đẳng cấp 5 sao. Đó chính là lý do dù phim nói về đề tài rất nhạy cảm nhưng tôi vẫn muốn viết một bài review. Phim CHỐNG CHỈ ĐỊNH với những người theo Công giáo với quan điểm bảo thủ hoặc có định kiến không tốt về Kitô giáo, với 2 nhóm người này, việc hiểu là cực khó và sẽ sinh ra những góc nhìn sai lạc về ý nghĩa của phim. IMDb 8.2

Trước tiên, để có một góc nhìn đúng đắn nhất, tôi phải nhắc nhở các bạn rằng, phim là một phiên bản được đơn giản hóa ở mức độ rất lớn so với hiện thực, vì giáo hội Công giáo ở Vatican là tổ chức lớn nhất thế giới xét về mặt tôn giáo lẫn thế tục, tầm ảnh hưởng đối với xã hội loài người là vô cùng lớn lao; còn đối với các cá thể trong đó, ví dụ như các hồng y, họ có mức độ nhận thức tương đương với các giáo sư hoặc các nhà thần học. Chính vì thế, ai xem xong phim rồi có thái độ cười cợt hoặc xem nhẹ các vấn đề đang diễn ra trong hiện thực, như các scandal, thì điều đó chỉ thể hiện người ấy có một trí não còn quá non nớt. Hãy nhớ là chúng ta xem phim, và đây chỉ là phim mà thôi.

Kế đến, tôi sẽ nhắc lại ngắn gọn về phần trước là The Young Pope, phần này kể về sự lên ngôi của một Giáo Hoàng còn trẻ, trong bối cảnh giáo hội đang chia rẽ và chịu nhiều áp lực từ những vụ scandal liên quan đến tình dục và tài chính. Nhờ vào sự khôn ngoan, tình yêu thương, tinh thần thép và phép lạ, Giáo Hoàng Pius XIII đã thống nhất được ý chí của giáo hội, giải quyết những vụ bê bối một cách đúng đắn và êm đẹp, nhờ đó lấy lại uy tín với toàn thể các giáo dân và được nhiều người thần tượng thậm chí trở nên cuồng tín. Trong lần thăm một bà xơ già đạo đức giả và gian ác ở châu Phi, trên đường về Ngài đã làm một phép lạ để trừng phạt bà ta, sau đó Pius XIII lâm vào hôn mê. Kết thúc phần này của phim.

Phần The New Pope kể về khoản thời gian sau đó 1 năm, giáo hội cần một Giáo Hoàng mới để thay thế cho Pius XIII đang hôn mê. Việc chọn ai trở thành tân GH là một việc hết sức khó khăn vì điều đó sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến quan điểm và chính sách lên giáo hội lẫn thế tục, vị tân GH này phải đảm bảo được sự cân bằng về lợi ích của các phe phái lẫn quan điểm thần học (niềm tin) của các Hồng Y. Muốn biết thêm chi tiết thì bạn nên xem phim, bài này tôi chỉ phân tích vài điểm trọng yếu cần chú ý và vì thế sẽ hé lộ vài phần nhỏ về mặt nội dung.

Con người cần phép màu

Nếu đức tin của bạn đủ lớn và ở một tầm nhận thức nào đó, bạn sẽ không cần nhìn thấy phép màu mà vẫn tin vào sự tồn tại của Thượng Đế, bạn sẽ nhận ra một vị thánh qua cách mà vị ấy sống chứ không phải từ phép lạ. Nhưng với những người bình thường thì lại khác, họ cần có một phép màu để tin tưởng, vì với họ, sự an vui và hạnh phúc là đến từ sự ban cho chứ không phải đến từ tâm thức của chính họ, mặc dù tâm thức cũng là một sự ban cho mà bất kỳ ai cũng đang có sẵn, chỉ là ít người thật sự hiểu điều đó. Khi không nhìn thấy phép màu, những người bình thường sẽ dần mất niềm tin và lạc lối trong sự sa đọa hoặc cái ác.

Còn đối với những con người giữ địa vị cực cao trong tôn giáo lẫn thế tục thì càng cần đến phép lạ nhiều hơn, tuy họ cũng có đức tin và nhận thức cực cao, nhưng vì quyền lực của họ quá lớn, khi ấy sự cám dỗ sẽ càng khủng khiếp hơn, vì họ giống như những vị vua đang đứng trên đỉnh của thế gian nhìn xuống, phía trên họ chỉ tồn tại có một “Người” duy nhất, đó là Thượng Đế. Vậy nếu họ không nhìn thấy phép lạ, thì quyền lực và sự cám dỗ sẽ bào mòn đức tin của họ, sẽ có một ngày không còn bất kỳ đức tin nào tồn tại bên trong tâm hồn, đó cũng chính là lúc họ sa đọa.

Ở mức độ nhận thức thông thường, con người không phạm tội là do sự sợ hãi sẽ bị trừng phạt bởi một vị thần linh nào đó có quyền năng, và sự trừng phạt này không thể tránh khỏi dù là sau cái chết của thân xác. Chính vì thế chủ nghĩa vô thần sẽ trở nên cực kỳ đáng sợ, vì những người vô thần nghĩ rằng cái chết là sự kết thúc vĩnh viễn và họ sẽ không phải chịu trách nhiệm gì cho những sai trái đã làm. Ở tầm nhận thức cao hơn đối với hữu thần hoặc vô thần, người đó sẽ hiểu rằng những hành vi sai trái chỉ mang đến khổ đau chứ không phải hạnh phúc, vì trong tầm nhận thức này, họ hiểu được những nỗi đau mà các nạn nhân phải gánh, sự hiểu đó khiến lương tâm của họ không thể an ổn.

Tuy nhiên kể cả với những người đã có tầm nhận thức cao thì vẫn có thể sa vào tội lỗi, chỉ bởi vì sự cám dỗ cũng tăng theo cấp độ về nhận thức, con người có muôn vàn lý lẽ để ngụy biện cho mọi sai trái mà họ làm. Không khó để chúng ta thấy được ở đâu đó những tư tưởng cho rằng thiện hay ác thì chỉ là một, đây là một quan điểm hết sức nguy hiểm, giống như đang đi bên bờ vực thẳm, và khả năng rơi xuống vực cũng rất lớn, vì tội ác cũng giống như sức hút của trọng lực, nghĩa là khi con người đắm chìm trong tội ác, thân xác và tinh thần họ sẽ được thỏa mãn. Ngay chính tại điểm này, phép lạ là cần thiết hơn bao giờ hết, để họ thấy được ánh sáng, sự tốt đẹp, hạnh phúc và sự an ổn đến từ sự hoàn mỹ của cái thiện. Và quan trọng nhất là phép màu giúp họ hiểu rằng sự hoàn hảo của cái thiện là có thật và tồn tại.

Vị thánh và con điếm

Khoản cách giữa một vị thánh và một con điếm là rất mong manh, giống như câu chuyện về cô gái trong phim. Khi không thể kiếm được thu nhập để sống và nuôi con, cô gái đã chấp nhận làm cái việc của một con điếm, đó là nhận tiền để phục vụ cho những thanh niên “quái dị” trong giới thượng lưu, đó là những con người có khuôn mặt vặn vẹo hoặc trên thân thể phủ đầy lông như khỉ, họ không dám bước ra cuộc đời vì sẽ bị con người sợ hãi, vì thế không cô gái nào có thể yêu họ. Việc cô gái có thể phục vụ họ tuy là hành động của một con điếm nhưng cũng mang tính nhân văn. Tuy nhiên, nhận tiền phục vụ cho một người và nhận thêm nhiều tiền để phụ vụ cho nhiều người thì hành động đó đã bước dần từ tính nhân văn sang tính chất của một con điếm thật sự. Vì cái trước mang sự trắc ẩn, còn cái sau thì hoàn toàn vì tiền, lòng trắc ẩn chỉ là phông nền.

Tại sao cô gái yêu chàng trai quái nhân? Tại sao bà mẹ ngăn họ yêu nhau? Thông thường thì hầu hết mọi người không thể yêu một quái nhân bởi vì họ sợ hãi lẫn kinh tởm, nhưng đối với những ai có thể vượt qua chướng ngại tâm lý đó, ví dụ như cô gái, cô ấy sẽ nhận ra khi có được lòng trắc ẩn đối với quái nhân, thì đó là một hành động hết sức cao quý, sự cao quý đó vượt lên trên những lẽ thường mà nhiều người không có được, sự quyến rũ của sự cao quý đã tạo nên tình yêu của cô gái đối với quái nhân, vì nó là một vẻ đẹp của thần thánh. Chính người mẹ của quái nhân cũng đang ở trạng thái đó, và bà ấy chỉ muốn là người duy nhất sở hữu nó, bà không muốn chia sẻ tình yêu đó với bất kỳ ai, bà sẵn sàng trả tiền cho bất kỳ cô gái nào tình nguyện phục vụ con trai, nhưng không bao giờ chấp nhận tình yêu giữa họ. Xét cho cùng thì tình yêu thương mà người mẹ dành cho con trai cũng chỉ là sự ích kỷ, và điều đó cũng có trong cô gái, nên cô ấy đã bóp cổ người mẹ. Ngay lúc cô gái muốn giết chết người mẹ, cô ấy thấy được linh hồn của Pius XIII, và cô ấy hiểu việc đang làm là sai trái.

Đoạn gần cuối phim cũng thể hiện điều tương tự, từ một đức tin mãnh liệt trở thành những kẻ cuồng tín cũng rất là mong manh. Đức tin, tình yêu hay bất kỳ sự tốt đẹp nào, khi chen vào đó sự ích kỷ và bất công thì cũng khiến cho con người trở thành lầm lạc và tội lỗi. Đó là điều mà vị GH mới là John Paul III vẫn thường nói trong những bài phát biểu trước công chúng, và cả cuộc đời trong quá khứ của vị GH này cũng thể hện rất rõ điều đó, cha mẹ của ông ấy đã yêu thương người anh song sinh hơn, chính tình yêu thương bất công và ích kỷ của họ đã khiến vị GH này sống trong đau khổ triền miên, hủy hoại tuổi trẻ của ông ấy, từ đó gây ra cái chết gián tiếp cho người anh trai mà ông ấy vừa yêu thương vừa ganh ghét. Nếu cha mẹ của ông ấy yêu thương công bằng, ông ấy ở tuổi niên thiếu sẽ không nghiện thuốc phiện, sẽ không phê thuốc lúc anh trai đang bị thương, và người anh trai đã không chết, nói cách khác, chính sự bất công của cha mẹ đã khiến một đứa con của họ chết, còn đứa khác thì trở nên hèn yếu.

Xa hơn nữa, như GH John Paul III đã nói trong phim, phần lớn tội lỗi sinh ra bởi tình yêu lầm lạc. Chúng ta có thể liên hệ đến thực tế, cũng là tình yêu, nhưng đối tượng của con người lại khác nhau, họ yêu tiền tài danh vọng, yêu ăn ngon mặc đẹp, đó có thể gọi là yêu sai đối tượng; hoặc họ yêu nhan sắc của một cô gái, yêu sự giàu có và địa vị của cô ấy, đó là yêu vẻ bề ngoài; hoặc cha mẹ yêu thương con cái nhưng xem chúng như một vật sở hữu, đó là yêu trong sự ích kỷ; hoặc những kẻ ấu dâm, những tên vũ phu, đó là tình yêu của sự bệnh hoạn. Chính vì thế, để đạt được hạnh phúc thật sự, thì trước tiên con người cần học là cách yêu làm sao cho đúng.

Thiện – ác song hành

Thiện và ác tuy không phải là một nhưng chúng cùng tồn tại trong một bản thể, là một và song hành là 2 vấn đề hoàn toàn khác nhau. Để hiểu được điều này thì tôi sẽ mượn 2 câu mà Đức Jesus đã nói, khi các tư tế trong đạo Do Thái hỏi có nên đóng thuế cho Caesar, Đức Jesus đáp “Của Caesar, trả về Caesar; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”, nghĩa là Đức Jesus thừa nhận sự tồn tại của các quy tắc thuộc về thế tục, vì nó thuộc về bản chất con người, nhưng cũng cần phân biệt nó với một phần khác cũng tồn tại trong con người, đó là sự linh thiêng mang tính thần thánh. Hoặc lúc khác Đức Jesus nói “đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa”, đây là lời cực thiện về sự tha thứ dành cho kẻ ác, nhưng không có nghĩa là Ngài chấp nhận cái ác tồn tại như sự hiển nhiên, vì cả quá trình giảng đạo của Ngài là để giúp cho người đời hiểu rõ thế nào là thiện và thế nào là ác, sự tha thứ đó là biểu hiện của tình yêu thương vô bờ bến đối với con người và là cơ hội để họ từ bỏ cái ác.

Phim cũng cho ta thấy những điều mà GH Francis II đã làm, ông ấy muốn gom góp tất cả tài sản của giáo hội để làm từ thiện, và nếu điều này trở thành hiện thực, thì một điều mà chúng ta có thể chắc chắn, đó là cả giáo hội Công giáo sẽ sụp đổ hoàn toàn. Vì chúng ta đang sống trong một thế giới của loài người chứ không phải trên thiên đàng, để một tổ chức có thể tồn tại, chúng ta phải chấp nhận những quy luật của thế tục, điều đó có thể được xem như một sự thỏa hiệp mang tính bất khả kháng. Và khi vị GH Francis II này đi ngược lại với cái quy luật ấy, ông ấy buộc phải chết, chết vì một niềm tin đẹp đẽ nhưng có phần ngây thơ của ông.

Sự thỏa hiệp là có, nhưng không phải bất cứ thứ gì cũng có thể thỏa hiệp, giống như lời của GH John Paul III đã nói, giáo hội không phải là chiếc điện thoại Iphone, do đó giáo hội vẫn tồn tại suốt mấy ngàn năm, trong khi chiếc Iphone luôn bị vứt bỏ vì nó phải chạy theo sự đổi thay của thời đại, khi chiếc điện thoại mới ra đời thì chiếc cũ sẽ bị vứt vào sọt rác. Nói thế không có nghĩa là giáo hội sẽ bất biến, nhưng sự “nâng cấp” là một hành động cần sự xem xét vô cùng cẩn thận. Ví như các vấn đề về hôn nhân, đồng tính v.v… Tất cả những điều đó không đơn giản như cách người ta thường nghĩ.

Trong phim cũng nêu lên những vấn đề mà giáo hội đang mắc phải, ví như sự sa ngã của các linh mục, đồng tính, mất đức tin, sự vô cảm, hoặc thậm chí là chuyện một nữ tu có thai. Người ta có thể gọi mỗi chuyện xẩy ra như một scandal, nhưng khi xét trong từng trường hợp, có tội đáng bị trừng phạt, có “tội” đáng được tha thứ và bao dung, vì cuối cùng thì tất cả chúng ta chỉ là con người mà thôi.

Trong phim chỉ có một vị thánh và một vị bán thánh, vị thánh chính là người bạn thiểu năng của Hồng Y Silvio, khi nghe bất kỳ ai nói thì nhân vật thiểu năng này đều cười, vì nếu còn là con người bình thường thì còn sự phán xét. Còn vị bán thánh chính là Pius XIII vì Ngài có thể trò chuyện được với Thiên Chúa và nhờ đó mà làm được phép lạ. Sau đó phải kể đến là Hồng Y Silvio, một Hồng Y liên kết với thế lực của thế tục để chi phối giáo hội, nhưng nhờ có ông ấy mà giáo hội mới có thể an ổn, ông ấy là nhân vật thứ 2 (sau Pius XIII) thấu triệt về bản chất con người và không vượt qua những giới hạn không được vượt qua. Đó cũng chính là lý do ông ấy trở thành vị GH cuối cùng trong phần này.

Thông điệp của phim: sự cảm thông đối với con người

Tất cả những gì diễn ra trong phim là để chúng ta hiểu về bản chất con người để từ đó có sự cảm thông và học cách tha thứ, dù đó là một giáo hội tôn giáo hoặc một vị GH. Khi chúng ta đối diện với một sai lầm, chúng ta không che lắp nó, cũng đừng công kích nó, điều quan trọng là sự thấu hiểu để thay đổi nó nhờ vào sự bao dung. Những hành động cực đoan chẳng bao giờ khiến cho thế giới này trở nên tốt đẹp hơn.

Bài hát ở đầu tập phim, cảnh những nữ tu nhảy sexy trước cây thập tự, nếu một người bảo thủ nhìn vào sẽ nghĩ là sự báng bổ, thật ra nó mang hàm ý về sự quyến rũ của quyền lực, vẻ đẹp của tình yêu, nó có thể khiến cho bất kỳ ai cũng dễ dàng bị sa ngã, giống như những gì tôi đã phân tích ở trên. Còn bài hát ở cuối tập phim, cảnh Pius XIII mặc độc chiếc quần bơi đi xuyên qua một chuỗi dài những cô gái mặc đồ tắm và một trinh nữ, hàm ý rằng để trở thành người của Thiên Chúa thì phải vừa có đủ tình yêu thương, sự tự tin, sự dũng cảm, và quan trọng là một tinh thần thép để không bị sa ngã trong sự quyến rũ đó, không dễ tí nào (cười). Tất nhiên 2 bài nhạc đó cũng mang tính châm biếm hài hước nhẹ, nhưng mang thiện ý chứ không phải ác ý.

Về cái kết của phim: sau khi Pius XIII bị buộc phải trở lại để giải quyết những rắc rối trong giáo hội, thì Pius XIII đã “ra đi”, chúng ta không biết ông ấy đã chết hay tự thoái vị, nhưng điều đó cũng không quan trọng lắm, vì nếu đã “trở lại” được một lần thì có thể trở lại lần thứ 2, đó cũng là sự huyền bí mà con người cần có đối với giáo hội, chính sự huyền bí giúp cho con người còn sự tin tưởng vào phép lạ của Thượng Đế để không đi theo con đường lầm lạc.

Phim còn nhiều thông điệp khác nhưng tôi sẽ dừng ở đây. Bộ phim The New Pope là một tác phẩm điện ảnh rất giá trị, nhưng để có thể thưởng thức một cách trọn vẹn thì người xem cần rất nhiều sự bao dung và lòng vị tha.

Để xã hội tốt đẹp hơn – Hãy ủng hộ tài chính Chí Blog:

Hàng thánghttps://www.patreon.com/chi_blog_movie_reviews

Paypalhttps://www.paypal.com/paypalme/nguyenminhchi2806

Bank – Người nhận: Nguyễn Minh Chí, NH TMCP SAI GON THUONG TIN CN TIEN GIANG, Số TK: 0601 4671 8526

Ví momo:

………………..

Like Chí Blog (Facebook) để dễ dàng theo dõi những bài viết mới.

Top 120 Best review phim ý nghĩa trên Chí Blog

Những phim về tâm linh:

Tông Đồ – Apostle (2018)
Hiển Linh – L’apparition (2018): phán xét của bạn là gì?
Cậu Nhóc Bé Nhỏ – Little Boy (2015): dịch chuyển một ngọn núi
Mẹ – Mother (2017): Chỉ có tình yêu mới tái tạo thiên đường
Suối Nguồn – The Fountain (2006): suối nguồn sự sống
Hạnh Phúc Của Lazzaro – Happy as Lazzaro (2018): hạnh phúc của thánh
Ngôi Lều Huyền Bí – The Shack (2017): tha thứ để được hạnh phúc
Cây Đời – The Tree of Life (2011): biết ơn và oán trách
Thủy Quái – Leviathan (2014): Khi sự huyền bí không còn
Hằng Số Pi – Pi (1998): Bí mật của Thượng Đế
Nỗi Đau – Calvary: nơi phúc lành ra đi

Facebook Comments
5 1 vote
Article Rating

Minh Chí

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Next Post

Review ý nghĩa phim Unorthodox (Rũ Bỏ): thoát khỏi truyền thống

T3 Th3 31 , 2020
Unorthodox (Rũ Bỏ – 2020) là TV mini series chỉ gồm 4 tập nhưng nêu lên vô số vấn đề về nữ quyền, tự do, tôn giáo, dân tộc, lịch sử. Phim kể về một người phụ nữ nhỏ bé đã cam đảm rời bỏ truyền thống bảo thủ của […]
Translate» English - Vietnamese
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x