Review phim Equilibrium (2002): vô cảm là cái giá để được hạnh phúc?

Equilibrium có IMDb 7.4, là bộ phim tôi xem đi xem lại rất nhiều lần vẫn không chán, vì nội dung phim vừa có ý nghĩa sâu sắc vừa thuộc thể loại hành động, mà bộ phim như thế thì rất khó tìm. Phim lấy bối cảnh về một xã hội trong tương lai, theo đuổi lý tưởng là sẽ không bao giờ có chiến tranh, tất nhiên để đạt được điều đó thì cần phải trả một cái giá khá lớn, đó là cảm xúc của con người.

Hãy cẩn thận khi ai đó gieo vào đầu bạn những lý tưởng tuyệt đối quá đẹp đẽ và không tưởng, không tưởng là khi nó muốn triệt tiêu hoàn toàn những thói xấu nơi con người. Vì sao phải cẩn thận? Vì bản tính của con người là không hoàn hảo và muôn hình muôn vẻ, mà sự hoàn hảo chỉ xẩy ra khi đạt được 1 trong 3 yếu tố sau: tất cả biến thành những con robot được lập trình sẵn, tất cả đều thành thánh, hoặc có một hệ thống quản lý xã hội hoàn hảo tuyệt đối. Trong 3 điều này chỉ có điều 1 là dễ thực hiện nhất, vì chỉ cần loại bỏ được cảm xúc thì con người sẽ không còn dục vọng và đam mê, đó là nguyên nhân gây nên chiến tranh. Vậy xây dựng hệ thống quản lý hoàn hảo tuyệt đối? Con người đã không hoàn hảo thì sản phẩm của nó có thể hoàn hảo được sao? Đó chỉ là ảo tưởng của những kẻ không biết họ là ai; thật ra nó có thể đạt được khi tất cả đều là thánh (cười).

Bắt đầu phim là cuộc chiến giữa 2 phe, chính phủ và một nhóm người mà ta nghĩ là bọn trộm, vì họ đang giữ những bức tranh nghệ thuật quý giá. Và thật bất ngờ là sau khi “bọn trộm” bị tiêu diệt thì “phe ta” lại mang tranh ra đốt. Đó chính là cái giá phải trả, đốt tất cả những vật phẩm có liên quan đến cảm xúc, mỗi công dân phải tiêm chất triệt tiêu cảm xúc đúng quy định. Giờ thì bạn hãy ghi nhớ một điều nữa, khi sự lý tưởng tuyệt đối trở thành nền tảng của một xã hội thì sự trấn áp cũng mang tính tuyệt đối, để cái lý tưởng đó có thể đảm bảo, đó là sự độc tài. Thật sự mà nói thì phim không phải là sản phẩm của một trí tưởng tượng hảo huyền, có khác chăng là hình thức bối cảnh của phim. Nhìn vào lịch sử loài người, ta không thoát được sự sợ hãi, có vô số giai đoạn con người chạy theo sự tuyệt đối cả trong tôn giáo lẫn hình thức xã hội, và điều mà chúng ta thấy là sự tàn bạo, giết chóc, tăm tối và ngu muội, vài ví dụ như: tòa án dị giáo, Hồi giáo cực đoan, phát xít, Khmer đỏ, cách mạng văn hóa ở TQ.

Trở lại phim, hãy tưởng tượng rằng bạn phải sống trong một xã hội không có sách văn học, không âm nhạc, không hội họa hay phim ảnh, không có những sản phẩm mang màu sắc sặc sỡ; một xã hội đốt tất cả những thứ đó, và ai tàn trữ thì sẽ phải chết – bị xử tử không qua xét xử. Nếu bạn yêu những thứ bị cấm đó và hiểu điều tôi nói, hẳn bạn sẽ khóc, khóc một cách nức nỡ khi chúng bị đốt, đó là một sự đau đớn không thể tưởng tượng.

Điều thú vị và mĩa mai ở chỗ những ai sinh ra và lớn lên trong một xã hội như thế sẽ không hiểu được thứ họ mất đi là gì, cho đến khi nhờ một sự may mắn nào đó mà họ chợt có lại cảm xúc để cảm nhận sự tuyệt vời của nó, họ sẽ nhớ lại những nỗi đau của quá khứ luôn ẩn sâu trong tim. Họ có thể là người bình thường, hoặc họ chính là những kẻ từng thi hành “luật pháp” cho xã hội đó. Như tôi nói ở trên, lúc nhận ra thì họ sẽ phải khóc, và nếu bạn cảm nhận được như nhân vật trong phim thì bạn cũng khóc.

Có thể nói cảm xúc là một cái giá cực lớn, vì nếu không có nó thì cuộc sống của bạn chẳng còn ý nghĩa gì nữa, không tình yêu cũng chẳng tình bạn, mỗi người chỉ tồn tại như con robot. Sự vô cảm không còn là một tương lai xa xôi nào cả, nó vẫn đang bao phủ trong đời sống chúng ta cả phương “ta” lẫn phương tây. Tôi rất thích câu đối thoại trong phim:

“Tại sao anh sống?”

“Tôi sống để… để bảo vệ sự duy trì của xã hội vĩ đại này, phục vụ cho Libria.”

“Thật vòng vo! Anh chỉ tồn tại để kéo dài sự sống của mình, mà sống để làm gì?”

“Vậy còn cô… cô sống để làm gì?”

“Để có cảm xúc. Vì chưa làm việc gì thì không thể biết nó như thế nào. Nhưng nó cũng cần thiết như hơi thở vậy, và không có nó… không có tình yêu, không có giận dữ, không có nỗi buồn… thì hơi thở chỉ là nhịp gõ của đồng hồ.”

Có khá nhiều tác phẩm văn học lẫn điện ảnh lấy đề tài về xã hội tương lai thế này, nhưng điều đó chưa bao giờ là đủ để chúng ta thật sự hiểu, nên khi con người càng tôn vinh sự “tiến bộ” thì họ càng mau tiến gần hơn cái “hố” đã được dự đoán trước. Con người rất thích dùng “cứu cánh biện minh cho phương tiện” nhưng đến cuối cùng thì cả “cứu cánh” nhận được lẫn “phương tiện” đều là những kết quả tồi.

Nhớ xem phim, tôi chúc cho tất cả chúng ta biết khóc cho những nỗi đau khi nhận ra sự yêu thương đang mất dần trong xã hội.

…………..

Note: nếu bài viết trên trang có giá trị, nhớ tích cực like, share, comment, và giới thiệu với bạn bè về Chí Blog  (Facebook) .

Facebook Comments

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of