Review Chuyến Tàu Băng Giá – Snowpiercer: sự cân bằng dối trá

Snowpiercer (Chuyến Tàu Băng Giá – 2013) Là phim giả tưởng, lấy đề tài hậu tận thế để nói lên sự phân biệt giai cấp trong thế giới ngày nay, đó là điều dễ nhận ra, nhưng nếu chỉ như vậy, Chí Blog đã không cần viết bài này. Vậy bên trong bộ phim còn có điều gì đáng nói? Rất nhiều đấy! Có một loạt những bài học về cách mà con người nói dối, à bạn đừng hiểu lầm là tôi chỉ bạn cách nói dối, qua việc tìm hiểu về sự dối trá, chúng ta tìm được sự thật, đó chính là kinh nghiệm sống. Cứ mỗi lời nói dối bị vạch trần ra trước đám đông, nó sẽ tan biến như bông tuyết dưới ánh mặt trời. IMDb 7.0

Phim bắt đầu bằng hiện tượng trái đất nóng lên do sự tàn phá môi trường và hiệu ứng nhà kính, con người đã tìm cách sữa chữa điều đó bằng cách giúp cho trái đất lạnh trở lại, và thật may mắn, họ đã biến “lợn què” thành “lợn đông lạnh”. Trái đất lạnh hơn mong muốn vài lần nên mọi thứ đều bị đóng băng. Tuy nhiên, trước đó, Wilford – một ông trùm vận tải đã đoán trước điều này và tạo ra một đoàn tàu hỏa với động cơ “vĩnh cữu”, nhờ vậy mà phần còn sót lại của nhân loại đã được cứu.

Thời gian dần trôi qua, 17 năm, một cuộc cách mạng mới đang hình thành, vì các hành khách trên chuyến tàu này bị phân loại theo giai cấp từ cao xuống thấp, nó tạo ra mâu thuẫn, và rất hiển nhiên là, nơi nào có mâu thuẫn giai cấp thì phải có đấu tranh giai cấp. Cách mạng diễn ra thế nào? Vẫn như mọi khi, 2 phe lao vào nhau và chặt chém tơi bời khói lửa. Phim hợp khẩu vị với những ai thích xem người ta giết nhau, chỉ có điều, nếu chúng ta bị thay vào đó và bị chặt thì chắc không sảng khoái cho lắm (cười).

Giải thích ý nghĩa thông điệp

Chúng ta nên bắt đầu từ đâu? Tôi nghĩ rằng từ việc trái đất nóng lên, tại sao trái đất nóng lên? Vì con người khai thác tài nguyên thiên nhiên quá độ để cung ứng cho những nhu cầu tiêu dùng không tiết chế, nói đơn giản thì do con người quá tham lam, nó tạo ra sự mất cân bằng sinh thái. Con người có biết điều này không? Tất cả chúng ta đều biết, và có rất nhiều cảnh báo cách nay hơn nửa thế kỷ, nhưng mọi chuyện vẫn diễn ra y như vậy, mọi người cùng nắm tay nhau bước vào tận thế. Tham lam – đó là bản chất thứ 1 của chúng ta!

Nếu con người chỉ có tham lam thì cùng lắm sẽ chết chung với nhau, nhưng trước đó, thế giới này sống trong một xã hội phân cấp theo từng tầng từng thấp đến cao; sự phân cấp trong xã hội, người giàu – người nghèo; sự phân cấp mang tính quốc gia, nước giàu – nước nghèo. Kẻ ở trên đè đầu cưỡi cổ kẻ ở dưới, giống như những gì ta thấy trong phim, người ở toa trước thì ăn xài phun phí thừa mứa, kẻ ở toa sau thì ăn thứ dư thừa và ăn thịt lẫn nhau. Nếu nói theo cách nào đó, những kẻ ở toa trước cũng đang ăn thịt người trong cách đối xữ bất công của họ. Vô cảm – đó là bản chất thứ 2 của chúng ta! Đó là lý do tên phim có nghĩa là Người Tuyết.

Chúng ta biết tham lam và vô cảm sẽ dẫn đến cái chết nhưng vẫn làm. Ngu muội – đó là bản chất thứ 3 của chúng ta. Tuy nhiên không phải ai cũng ngu, ít ra thì vẫn còn một kẻ khôn ngoan, đó chính là Wilford, nhờ hiểu được bản chất con người, nên ông ấy đã kế hoạch B, đó chính là con tàu. Và để duy trì sự tồn tại của nhân loại, không có cách nào khác là đề ra một chế độ quản lý xã hội như cách nó từng tồn tại hàng ngàn năm nay, đó là phân giai tầng. Vậy Wilford sẽ phải đối diện với những cuộc cách mạng của những người ở các toa cuối. Điều này là hiển nhiên và ông ấy đã tính trước nó sẽ xẩy ra, không những thế, ông ta còn chủ động “kích hoạt” nó để dễ bề kiểm soát mọi thứ, khiến cho cuộc “cách mạng” luôn trong tầm khống chế.

Wilford đã nói rằng vì nguồn chung cấp thức ăn trên tàu hỏa không đủ nên cần có các cuộc cách mạng để cân bằng dân số, điều này có đúng không? Đúng về hình thức, sai về bản chất, đó là lời ngụy biện của kẻ thống trị. Ông ta đã bỏ qua vấn đề bất công xã hội, nghĩa là ông ta nói điều đó trong vị thế là kẻ hưởng lợi, nếu đảo ngược vị trí, liệu ông ta có chấp nhận cái số phận con người ở toa cuối, chấp nhận sự bất công để phát sinh các cuộc cách mạng nhằm cân bằng cung – cầu? Hãy nhìn sự phun phí tài nguyên của những người ở các toa đầu, đó mới là sự thật.

Wilford có móc nối với lão chỉ huy Gilliam để tạo ra các cuộc cách mạng nhằm giảm dân số? Đúng về hình thức, sai về bản chất, lại là một lời ngụy biện khác. Gilliam buộc phải hợp tác với Wilford vì đó là hy vọng duy nhất để những người ở các toa cuối đảo ngược tình thế và tạo nên trật tự mới, trong khi mục đích của Wilford là duy trì sự thống trị của ông ta. Hai người hợp tác nhưng mục đích khác nhau, và họ đều hiểu nhau, cho nên Gilliam đã nhắc nhở Curtis phải cắt lưỡi Wilford ngay khi gặp được lão. Tuy nhiên phần thắng đã nghiêng về Wilford nên ông ta xử tử Gilliam ngay tức khắc để che giấu sự thật.

Đây là ai? Là chúng ta nếu thiếu ánh sáng của trí tuệ soi đường

Ngoài ra có vô vàng sự dối trá trên con tàu này, những đứa trẻ ở các toa cuối được mang lên trên với hứa hẹn sẽ được chăm sóc tốt hơn về thức ăn lẫn y tế, điều này đúng, nhưng Wilford đã dùng giáo dục để nhồi sọ bọn trẻ và tạo ra cái quân đoàn bảo vệ sự thống trị của lão, hoặc biến chúng thành những nhân công mạt hạng phục vụ sản xuất. Còn những người ở các toa cuối thì lão ấy chỉ xem như một nông trại sản xuất trẻ con và họ được nuôi dưỡng bởi thức ăn là Châu Chấu. Chuyện này có trong hiện thực không? Có, hãy nhìn vào các nước phương tây, sau đó hãy nhìn các nước ở châu Phi, rất nhiều dân châu Phi ăn Châu Chấu và các loại côn trùng để sống.

Khi Curtis gặp Wilford, Để thuyết phục anh ấy, Wilford đã nói về bản chất loài người là tham lam và ngu muội, ông ta nói đúng! Về việc con người phải cân bằng với nguồn cung của tài nguyên cũng đúng! Những điều đó gần như sắp thuyết phục được Curtis, và có lẽ sẽ thuyết phục được nếu Curtis là một “người tuyết” lạnh lùng và vô cảm như Wilford. Lịch sử loài người có vô số các trường hợp như vậy, đặt biệt là thời phong kiến, một cuộc cách mạng nổ ra, một triều đại sụp đổ, sau đó triều đại mới đối xữ với dân đen cũng y như vậy, chẳng có gì thay đổi sau “cách mạng”. Nhưng Curtis đã thay đổi quyết định khi nhìn thấy đứa trẻ, anh ấy hiểu rằng một hệ thống xã hội như vậy cần phải dẹp bỏ, vì nó vô nhân tính, vì anh ấy đã thấy được những điều mà Gilliam đã làm, ông ấy tự chặt tay để cứu đứa trẻ, điều này khiến bạn nhớ đến ai? Là Đức Jesus, Ngài từng nói “ai ăn thịt ta và uống máu ta thì có sự sống đời đời”, qua hành động của Gilliam thì bạn hiểu ý nghĩa câu nói của Đức Jesus rồi đấy.

Phân tích đến đây, chúng ta có thể đặt ra câu hỏi cuối cùng, liệu con người thể cân bằng với thiên nhiên hay không? Có! Nhưng không phải theo cách của Wilford. Nếu chúng ta không thay đổi cái bản chất tham lam – vô cảm – ngu muội, thì trước hay sau đều sẽ chết chùm cùng nhau (cười). Vì sẽ chẳng có sự cân bằng nào thật sự diễn ra, trái đất nóng lên là một minh chứng, con tàu trật đường ray cũng là minh chứng. Những giải pháp chữa cháy khi mọi việc quá muộn màng không thể cứu được loài người; thế giới bên ngoài đóng băng là biểu tượng cho sự vô cảm của cái hệ thống xã hội trên tàu, cũng như toàn bộ hệ thống xã hội đang vận hành trong hiện thực.

Kết phim có ý nghĩa gì? Nó nói rằng, chúng ta phải như người Eskimo, đối diện với sự băng giá chứ không phải chạy trốn khỏi nó, phải cố gắng hiểu nó, tạo ra sự sống trong lòng nó. Còn nếu như bỏ chạy, thì chẳng khác như con tàu trong phim, nó vẫn cứ chạy, nhưng sau 17 năm vẫn cứ đi theo một vòng tròn, vẫn trở lại chỗ cũ, đó là tính ẩn dụ về con tàu. Nếu con tàu chạy mà không đi đến đâu cả thì chúng ta không cần nó phải tiếp tục hoạt động, dù có động cơ vĩnh cữu cũng vô nghĩa. Và khi con người sợ hãi mà không dám đối đầu với “băng giá”, thì thế giới đó sẽ sinh ra những “người tuyết” như Wilford và ông ta sẽ biến cuộc sống thành địa ngục trần gian.

Hình ảnh con gấu Bắc Cực là một biểu tượng mĩa mai rất thâm thúy, rằng con người thua của con vật, hèn nhát hơn cả con vật. Thật ra thì con người dư khả năng thay đổi thế giới và có thể biến nó thành thiên đàng, bằng cách thay đổi bản chất bên trong chúng ta, vì con người có trí tuệ, thay vì biến kẻ khác thành ngu muội, hãy mang trí tuệ đến cho họ. Bạn có nhớ đoạn chiếc tàu đi qua đường hầm không? Những kẻ thống trị lợi dụng bóng tối để giết người, “phe ta” dùng ngọn đuốc để chống lại. Tóm lại thì, nếu cả nhân loại mà ai ai cũng có trí tuệ thì đừng nói là biến trái đất thành thiên đàng, chúng ta có thể biến cả Thái Dương Hệ hoặc cả vũ trụ thành thiên đàng được nữa kia. (À! Có vẻ tôi đã đi quá xa – cười, dù sao thì giờ này mọi người đều ngủ, chắc không ai thấy haha)

Tựa phim Người Tuyết cũng có thể ám chỉ 7 bức tượng người đóng băng, điều đó nói lên lòng dũng cảm và sự khai sáng của những người đi tiên phong. Tại sao là con số 7? Phải chăng họ vượt qua được 7 tội lỗi nguyên khởi của loài người? Hay còn mang ý nghĩa gì khác?

Ngoài lề: còn nhiều điều khác nữa nhưng tôi sẽ dừng bài viết ở đây, như bạn thấy đó, bộ phim này chỉ có số điểm là 7.0 nhưng lại truyền tải rất nhiều thông điệp, vậy những bộ phim nghệ thuật khác được đánh giá cao hơn thì sẽ thế nào?! Đó là lý do tôi rất ít khi chê những phim do phương tây sản xuất, vì tôi nhận thức được khoản cách giữa tôi và họ. Phim dở, chưa hẳn là do nó dở, có khi là do tầm hiểu biết của ta quá hạn chế đấy thôi. Sokrates được xem là người khôn ngoan nhất, bởi vì ông từng nói “Tôi biết rằng tôi không biết gì cả”, chúng ta nên học hỏi điều này ở ông ấy. Tôi không biết gì cả, các bạn hãy tin ở tôi!

………………………..

Nhớ Share bài viết, Like Chí Blog (Facebook) để dễ dàng theo dõi những bài viết mới.

Top 120 Best review phim ý nghĩa trên Chí Blog

Những phim cùng chủ đề:

Hố Sâu Đói Khát – The Platform (2019): con người trần trụi

Sự Im Lặng Của Bầy Cừu – The Silence of the Lambs (1991): người, cừu, và nhộng

Lễ Hội Đẫm Máu – Midsommar (2019): bóng tối giữa bông hoa

7 tội lỗi chết người – Se7en (1995): đời mà! phải không?!

Cô Gái Mất Tích – Gone Girl (2014): sự hoàn hảo dối trá

Đêm Lặng – Dark (P2 – 2019): vấn đề triết học trên nền viễn tưởng 

Chuyện Tào Lao – Pulp Fiction (1994): chuyện tào lao không tào lao

Gia Đình Đạo Tặc – Shoplifters (2018): bản chất của gia đình là gì?

Facebook Comments
0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
3 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
trackback

[…] Chuyến Tàu Băng Giá – Snowpiercer (2013): sự cân bằng dối trá […]

trackback

[…] Chuyến Tàu Băng Giá – Snowpiercer (2013): sự cân bằng dối trá […]

trackback

[…] Chuyến Tàu Băng Giá – Snowpiercer (2013): sự cân bằng dối trá […]