The Cell (Bí Mật Dưới Nấm Mồ – 2000) là phim kinh dị giả tưởng có pha chút nội dung hình sự, phim diễn giải sự tác động của hiện thực lên tâm trí con người khiến cho tinh thần nạn nhân trở nên méo mó và từ đó tác động trở lại đời thực. Tuy là phim kinh dị nhưng được tạo nên bằng nhiều cảnh quay nghệ thuật rất đẹp nhưng cũng dễ tạo nên sự ám ảnh. IMDb 6.3 , số điểm hơi thấp, có lẽ vì nội dung khá đơn giản và những yếu tố phản ảnh tạo khá nhạy cảm.
Phim kể về cô gái tên Catherine tham gia một chương trình khoa học, họ thử nghiệm việc kết nối tâm trí con người với nhau để tìm cách giúp các bệnh nhân bị chứng tinh phân liệt có thể trở lại cuộc sống bình thường, cũng trong thời điểm đó, đặc vụ Novak đang điều tra về một vụ giết người hàng loạt. Xem phim nếu muốn biết thêm chi tiết hoặc đọc bài tiếp.
Giải mã ý nghĩa thông điệp
Đối với các bệnh nhân mắc những bệnh về tâm thần như tự kỷ hoặc tinh thần phân liệt, bản thân họ thường sống trong một thế giới có phần tách biệt với hiện thực, thế giới đó có thể tách biệt hoàn toàn hoặc có sự giao nhau với hiện thực; do đó để chữa những căn bệnh này là vô cùng khó khăn, dùng thuốc chỉ có thể tạo ra vài ảnh hưởng vô cùng nhỏ bé, điều trọng yếu là sữ dụng các liệu pháp trị liệu tâm lý hoặc phân tâm học, nhưng nếu không giao tiếp được với bệnh nhân thì làm sao có thể hiểu được thế giới mà họ đang ‘sống’ là như thế nào? Cho đến ngày nay, mọi vấn đề về tâm trí mà con người biết được chỉ nhờ vào sự quan sát phản ứng của bộ não và việc phân tích tinh thần nhờ những gì họ nói, còn việc trải nghiệm thế giới đó như thế nào thì vẫn là bất khả.
Phim đặt ra một giả thuyết rằng có bộ máy có thể kết nối tâm trí hai người với nhau, nhờ đó mà có thể sữa chữa được những căn nguyên đã tạo nên căn bệnh. Ngày nay có khá nhiều phim lấy đề tài này để xây dựng nội dung, vì tất cả chỉ là giả thuyết nên đừng bảo là phim Inception hay phim Coma hay phim gì gì đó là đúng hơn. Vì mỗi người có một ‘thế giới’ tinh thần riêng biệt, nên việc kết nối sẽ mang tính 2 chiều, tinh thần người này xâm nhập vào ‘thế giới’ người kia hoặc ngược lại, và trong ‘thế giới’ của ai thì người đó có thể tác động lên kẻ xâm nhập. ‘Thế giới’ tinh thần không phải là thế giới thực nên chủ thể có thể làm nó biến đổi theo ý chí của họ. Đến đây thì chúng ta có thể hiểu đại khái những biểu hiện trong phim.
Bởi vì các vấn đề về tinh thần là không thể hoặc rất khó xác định, nó mang tính trừu tượng – không thể nhìn thấy bằng mắt thường như trong hiện thực, nên tác động từ hiện thực lên tinh thần cũng khó xác định, giống như lời của Novak, anh ấy tin rằng những kẻ từng bị lạm dụng và bị đánh đập khi còn bé vẫn có thể trở thành người tốt, lời đó ám chỉ rằng bản thân anh ấy từng là một nạn nhân; nhưng bộ phim chỉ ra rằng tác động đó đã tạo ra những hậu quả vô cùng khủng khiếp đối với tinh thần con người.
Có một số câu hỏi cần giải trong phim này, tại sao tên giết người hàng loạt Carl lại chỉ giết phụ nữ và dùng thuốc tẩy để tẩy trắng họ? Việc tẩy trắng cũng liên quan đến chuyện anh ta nuôi con chó bệnh bạch tạng; hay việc con người bị treo lơ lững, nó ám chỉ điều gì? Hoặc vì sao trong mơ có cảnh con ngựa bị cắt ra từng đoạn? Hoặc người phụ nữ có thân hình khổng lồ, hoặc căn phòng kính chứa nước v..v. Những câu hỏi này bao quát rất nhiều thứ bệnh hoạn đang diễn ra trong xã hội thực của chúng ta.
Trước tiên, đứa trẻ bị người cha đánh đập và những gì ông ta nói đã thể hiện điều gì? Đó là sức mạnh, người cha là biểu hiện cho sức mạnh tuyệt đối trong mắt đứa trẻ, nếu ông ta không có sức mạnh vượt trội hơn thì không thể thực hiện hành vi hung bạo của ông ấy, vì đứa trẻ sẽ phản kháng. Chính vì thế trong thế giới của Carl thì anh ta có sức mạnh tuyệt đối như vị vua, Carl căm thù đàn ông nên những bộ hạ trong thế giới đó chỉ có nữ; trong thế giới của Carl có 3 loại nữ nhân, lực sĩ, phục vụ vấn đề tình dục, và nếu đó là một phụ nữ quá yếu đuối thì chỉ được xem như một nô lệ hoặc con vật – mang vòng cổ và bị xích. Những thứ đó cũng thể hiện cho quan điểm bệnh hoạn của người cha, chúng tác động lên tinh thần Carl.
Một thể hiện khác của việc đánh đập là ‘sự giáo dục’ nhuốm màu thái quá và cực đoan, lúc này chúng ta chạm đến vô số điều nhạy cảm, trong việc giáo dục con cái, trong tôn giáo, trong quan niệm về chủ nghĩa dân tộc – ‘da trắng thượng đẳng’. Như chúng ta đã thấy, dân da trắng tự hào vì họ da trắng, nhưng khi điều đó trở nên cực đoan, thì chẳng khác chi căn bệnh bạch tạng – đó là một căn bệnh; và chúng ta hãy nhìn vào con chó của Carl, nó chỉ là một động vật không khác chi mọi con vật khác, cũng ngoan và đáng yêu, nhưng bởi vì nó không có nhận thức nên những hành vi ‘vô tội’ của nó đã tiếp tay cho hành vi giết người của Carl.
Chí Blog có kịch bản phim điện ảnh, ai mua không?
Bàn xa hơn, trong phim có cảnh Carl được rửa tội trong nước, nước tượng trưng cho sự thanh tẩy, nhưng nếu có quá nhiều nước thì con người sẽ chết ngộp; nghĩa là nếu tôn giáo trở thành cực đoan, thì sẽ tạo nên đau khổ và chết chóc, nó cũng tương đồng với thứ thuốc tẩy mà Carl dùng. Hoặc giống như điều mà Carl đã trăn trở sau khi cứu được con chim bị thương và bị người cha phát hiện, Carl tự hỏi rằng điều gì sẽ khổ đau hơn đối với con vật nhỏ bé đáng thương đó, là bị tra tấn mỗi ngày như cách mà cậu ấy bị hay để nó chết ngộp trong nước? Rất nhanh chóng, Carl đã có câu trả lời rằng thà để nó chết trong nước còn ‘hạnh phúc’ hơn. Từ đó chúng ta đã có câu trả lời cho hành vi giết người của Carl, theo nghĩa nào đó Carl muốn ‘cứu’ các cô gái khỏi những khổ đau bằng cách ‘giải thoát’ họ. Tất nhiên suy nghĩ đó là cực kỳ bệnh hoạn, nhưng tinh thần của Carl đã trở thành biến thái, một phần trong ‘đứa trẻ’ hiểu đó là tội ác, nhưng cái phần ‘vị vua’ biến thái lại chiếm hữu anh ta nhiều hơn vì ‘nó’ mạnh hơn.
Còn chuyện con ngựa, cậu bé yêu loài vật trong tính toàn thể của nó, nhưng cách mà loài người chúng ta nhìn những loài vật như thể nhìn thức ăn, chúng ta cắt loài vật ra thành từng tảng thịt lớn. Chuyện bị treo lơ lững, nó liên quan đến cảnh rửa tội, nên hiểu rằng lần rửa tội đó là sự ép buộc, người ta cứ buộc cậu bé phải thả ngữa và chìm trong nước, cậu bé vùng vẫy nhưng vô ích, giống như việc những cô gái bị Carl ép buộc chết ngộp trong nước và không nơi để bám víu. Xét cho cùng thì cuộc sống thực của chúng ta khác chi là một người bị treo lơ lững giữa không trung – theo cách bị động, chuyện đó khác hoàn toàn với một con chim đang bay hoặc chuyện Carl tự treo anh ta lên – chủ động. Thành ra trong đời sống ở thế giới thực, Carl phải uống thuốc để loại bỏ cái cảm giác bị treo lơ lững theo cách bị động đó.
Về kết phim, cái chết của ‘cậu bé’ Carl thể hiện rằng việc thanh tẩy chỉ có ý nghĩa khi bản thân người đó chấp nhận sự thanh tẩy thật sự để có được bình an. Việc Novak thoát khỏi thế giới của Carl để cứu người là việc rất cần thiết, nhưng cuối cùng thì đó chỉ là trị ngọn chứ không trị gốc, nghĩa là chỉ mang tính khắc phục hậu quả, trong khi đó Catherine đã quay lại để cứu ‘cậu bé’ Carl thóat khỏi đau khổ, hoặc trong việc chữa trị cho cậu bé ở cuối phim.
Có một vấn đề mà chúng ta cũng cần bàn đến, đó là phương trị liệu của Catherine, chúng ta sẽ rất khó trị cho người bệnh nếu tiến hành trong ‘thế giới’ của họ – khi nó đã trở thành méo mó, việc cần thiết là mang họ đến một ‘thế giới’ tốt đẹp hơn, giúp họ hiểu rằng bên ngoài thế giới méo mó mà họ đang chìm đắm thì còn có nhiều thế giới khác tươi đẹp và nhờ đó mà họ chịu mở lòng ra và kết nối với người khác, nó tạo ra sự chọn lựa trong cách giải thoát khỏi khổ đau để tìm đến hạnh phúc. Phim cũng ám chỉ về quan điểm sống của nam và nữ, đàn ông thích sữ dụng bạo lực, trong khi thể hiện của đa phần nữ giới là sự dịu dàng và tình yêu thương.
Cảm ơn các bạn đã đọc bài, nhớ chia sẽ bài viết và giới thiệu Chí Blog đến mọi người, và tích cực “cứu tế” để mình có thêm động lực viết bài nghen.
OCB – ngân hàng phương đông, tk: 0003100008898001, NGUYỄN MINH CHÍ, chi nhánh Thủ Đức. Hoặc: Nguyễn Minh Chí, NH TMCP SAI GON THUONG TIN CN TIEN GIANG, Số TK: 0601 4671 8526
……………………………..
Nhớ Share bài viết, Like Chí Blog (Facebook) để dễ dàng theo dõi những bài viết mới.
Top 120 Best review phim ý nghĩa trên Chí Blog
Top 50 bài review sách văn học kinh điển của Chí Blog
Những phim cùng chủ đề:
Lễ Hội Đẫm Máu – Midsommar (2019): bóng tối giữa bông hoa
Kẻ Đào Tẩu Giấc Mơ – Coma (Koma – 2019): con người không dám mơ
Kẻ Đánh Cắp Giấc Mơ – Inception (2010): giải mã lại, from the beginning
Giấc Mơ – Donnie Darko (2001): bẫy sâu cho người xem
Vùng Hủy Diệt – Annihilation (2018): ung thư hay tiến hóa?
Mật Mã Gốc – Source Code (2011): siêu thực tại trong từng khoảnh khắc
Mặt Trăng – Moon (2009): tất cả chỉ là ảo ảnh
About Author
