Review Sách The Fountainhead- Ayn Rand: Dominique sự can đảm – CHÍ BLOG

Dominique (D) có thể nói là một hình mẫu lý tưởng mà mọi người đàn ông mơ ước, nàng có nhan sắc, trí tuệ cũng như một tâm hồn trong sáng. Tất nhiên mọi hình mẫu lý tưởng đều rất khó tìm được trong cuộc sống thực tại này. D sống trong một gia đình giàu có và được giáo dục tốt, nàng được học những ngôi trường danh tiếng, nhưng vì một mối bất hòa với cha mà nàng sống tự lập khá sớm. Có lẽ vì thế mà tâm hồn nàng được tôn tạo với những mảnh ghép của cuộc sống một cách khá đầy đủ.
Để tạo ra được một tâm hồn như thế thì con người cần có 2 điều kiện tiên quyết là hoàn cảnh sống ưu việt và sự tự do ý chí. Cái thứ nhất cũng là một nguyên nhân trọng yếu làm nẩy sinh cái thứ 2. Nhưng cái thứ 2 mới là yếu tố quyết định.Thế giới của chúng ta đang sống có muôn vạn sắc màu, mà mỗi con người bị giới hạn và phụ thuộc hoàn cảnh sống của mình. Con một người lao động trình độ nhận thức kém thì tương lai khó trở thành một người trí thức học vị cao. Đơn giản vì suy nghĩ của đứa con phụ thuộc vào suy nghĩ hay quan niệm của gia đình nó sống, phụ thuộc vào mối quan tâm của cha mẹ về điều gì trong cuộc sống. Gia đình, hoàn cảnh sống là cái khuôn đúc ra sản phẩm là tri thức và tầm nhìn của người con. Tức bởi vì sự giới hạn của hoàn cảnh mà đứa trẻ đó chỉ nhìn thấy một vài sắc màu trong muôn vạn sắc màu cuộc sống.
Với hoàn cảnh sống ưu việt, đứa trẻ sẽ được giáo dục tốt, nâng cao trí tuệ, tầm nhìn rộng lớn hơn. Được cung cấp nhiều điều kiện để tham gia và những sắc màu khác của cuộc sống trong sự bảo vệ của gia đình, từ đó có nhận thức sâu sắc hơn. Nói cách khác cuộc sống ít mang sự phụ thuộc vào một yếu tố nào đó nên nhìn cuộc sống trung thực hơn. Sự phụ thuộc như là một cặp kính màu đối với con người, một người ít học và nghèo hèn thì rất dễ bị tiền bạc làm mờ mắt và thường nhìn giá trị con người qua vật chất. Nhưng sự đầy đủ về yếu tố kinh tế là chưa đủ, tiến một bước xa hơn là sự tự do về suy nghĩ và ý chí, tức nhận thức của đứa trẻ không bị chi phối hay áp đặt bởi những quan niệm cũng như tư tưởng của gia đình. Giống như một thân cây mọc lên giữa thảo nguyên, mặt đất cung cấp chất bổ dưỡng, bên cạnh nó không bị cây khác che lấp ánh sáng, khi lớn lên thân nó sẽ thẳng và cành lá xoe tròn. Nếu bên phải bị che lấp ánh sáng thì thân và cành lá của nó sẽ nghiêng sang trái để đón ánh sáng.
D giống như thân cây thẳng mọc giữa thảo nguyên, nàng học những điều cần học, nàng tự do trong suy nghĩ của chính nàng. Chính vì thế nàng nhận ra bộ mặt của cuộc sống này. Cuộc sống tồn tại những gì đẹp nhất cũng như xấu xa nhất. Nàng đẹp, nàng thông minh sắc sảo, nàng giàu có…đã khiến cho rất nhiều chàng trai đến ve vãn. Họ nói với nàng những điều tốt đẹp về họ, họ tỏ ra hiểu biết và thông minh, nhưng chỉ vài câu nói thì bản chất của họ đã hoàn toàn bộc lộ trong mắt nàng. Không chỉ phương diện tình cảm, những phương diện khác của con người cũng được biểu hiện theo phương cách ấy, sự hào nhoáng bề ngoài mà ẩn sâu bên trong là sự tham lam và ích kỷ, những ham muốn thỏa mãn thông qua sự lừa lọc dối trá. Điều đáng buồn ở đây là đa số con người đều như thế, khi mà nơi nào ta đi qua cũng nhìn thấy sự giả trá thì điều còn lại trong ta chỉ là sự chán chường với con người.
D nhìn thấy hết những điều đó, nàng nhìn thấy bản chất con người những ai nàng tiếp xúc, nên trong nàng luôn có một sự khinh khi nào đó, nhưng vẫn phải sống trong một xã hội như thế. Chính vì thế nàng có thể sống theo ý nàng, mặt khác nàng biết cách sống phù hợp với mọi hoàn cảnh của xã hội. Nàng có thể là một cô tiểu thư kiêu sa, cũng có thể hóa thân thành một cô gái nghèo hèn trong khu ổ chuột, nàng có thể đạt được sự thành công một cách dễ dàng. Và như mọi con người khi nhìn rõ sự thật, nàng luôn khao khát tìm được một điều gì đó có giá trị cao vời và vĩnh cữu.
Nàng gặp Roark (R), R là một con người hòa hảo đến tận từng tế bào, cuộc sống của anh là một sự bày tỏ những giá trị cao quý nhất mà con người có thể tạo ra được trong giới hạn của mình. Nàng yêu R ngay từ cái nhìn đầu tiên, đó là sự không cưỡng lại được đối với nàng. R với tâm hồn nàng giống như là hơi thở mang lại sự sống cho cơ thể. R sống cho những giá trị cao quý nhưng xã hội vốn chuộng những điều tầm thường, anh như một thứ gì đó khác loại bị chèn ép và nguyền rủa. Cái xã hội loài người luôn mang một xu hướng là tiêu diệt những giá trị cao quý, vì trong tầm nhận thức bị giới hạn, những giá trị đó họ không hiểu và sợ hãi, những giá trị đó luôn chống lại tính tham lam và ích kỷ cũng như bóng tối trong họ. Khi đối diện với ánh sáng thì bóng tối cảm thấy sợ hãi vì nhận ra sự đối lập, cảm thấy xấu hổ vì nhận ra mình tối tăm, dù đó chỉ là một sự mơ hồ trong nhận thức. Kẻ nói dối luôn căm ghét người thành thật, kẻ tham lam luôn căn thù người công chính.
D hiểu R, và vì hiểu mà nàng luôn luôn thấy mình sợ hãi, nàng biết cái xã hội này sẽ đối xữ như thế nào với một người như R. Nàng không thể nào đối diện với cái khả năng rằng một ngày nào đó nàng sẽ thấy anh chết trong sự nhục nhã mà con người gây ra. Nàng chỉ có thể đến với anh khi nàng không còn sợ hãi nữa. Để không còn sợ hãi thì người ta thường làm theo 2 cách, trốn tránh cái nguyên nhân tạo ra nó hoặc đối diện với nó và vượt qua. R và những giá trị cao quý mà nàng có chính là một trong những yếu tố quan trọng nhất của sự sợ hãi. Nếu lìa bỏ nó thì liệu nàng có còn là nàng? Cuộc sống có còn ý nghĩa?
D đã lựa chọn cách đối diện với sự sợ hãi đó bằng cách đi sâu vào nó, cảm nhận được nỗi đau trong nó. Nàng đồng ý lấy Keating – một kẻ đại diện cho sự tham lam và giả trá, nàng chấp nhận diễn cái vai trò người vợ của kẻ mà nàng căm ghét. Tiến xa hơn nữa nàng đã chấp nhận lấy Gail – một ông trùm báo chí, kẻ sản sinh ra những gì tầm thường nhất mà xã hội loài người chạy theo. Gail là một người đặt biệt, nhưng Gail cũng là một cánh cửa cuối cùng để nàng hoàn toàn thoát ra sự sợ hãi. Thử thách lớn nhất không phải vượt qua được những gì đối lập với ta mà vượt qua những gì giống ta về bản chất, qua Gail nàng thấy được chính mình, qua sự vùng vẫy của Gail nàng thấy sự vùng vẫy của mình, qua sự bất lực của Gail nàng thấy sự bất lực của mình khi đối diện với xã hội. Nhưng trên tất cả, cuối cùng nàng đã hiểu ra “nỗi đau chỉ có khả năng xuống đến một điểm nhất định”.
Sống đúng với những giá trị cao quý của tâm hồn mình luôn là điều rất khó khăn, sự khó khăn nằm ở chỗ đa số con người không hiểu điều đó, ta phải đối diện với sự cười chê, sự tấn công, sự cô đơn. Ta sẽ phải đau đớn khi thấy những giá trị bị chà đạp và khinh khi, càng yêu sự cao quý thì ta càng cảm thấy đau đớn. Nhưng! Dù đau đớn vô cùng, ta vẫn biết rằng nỗi đau đó sẽ không bao giờ chạm đến được sự thiêng liêng của những giá trị đó, vì nếu chúng không còn nữa thì ta đã không còn là ta, cuộc sống này sẽ trở thành vô nghĩa. Và cái ý nghĩa đối với cuộc đời ta khiến ta nhận ra sự chết của thân xác cũng không còn đáng sợ, cái đáng sợ nhất là sự chết của tâm hồn.
…….
Bình luận của 1 người bạn cho bài này:
” Và cái ý nghĩa đối với cuộc đời ta , khiến ta nhận ra sự chết của thân xác cũng không còn đáng sợ, cái đáng sợ nhất là sự chết của tâm hồn.” tôi thích nhất câu nói này của bạn trong bài viết. Vì trong câu nói ấy mang một sự ngang tàng đẹp đẽ mà mỗi con người chúng ta có thể tự tặng cho mình, cho cuộc sống và ý nghĩa cao thượng của nó. Sống thành thực trong hiện tại có thể là một sự cô đơn cùng cực, nhưng chúng cũng có thể là món quà vô giá của cuộc sống khi ta nhận ra nó. Trong nó không còn những sợ hãi làm ta bệnh hoạn, trong nó là bản chất con người được trân trọng thương yêu và hồn nhiên sống. Trong 1 bài viết ngắn bạn đã nói được rất nhiều những ý tưởng của cuộc sống này. Tôi thích Dominique, nỗi đau của nàng chính là nỗi đau của những con người khi bắt đầu tỉnh giấc u mê, trải nghiệm của nàng chính là trải nghiệm của thế hệ trẻ , mà trong trải nghiệm ấy không ít người đã gục ngã vì giữa sương khói mịt mờ của cuộc đời này mất phương hướng. Chính vì thế những người như R thật quan trong có phải khg ( cười) .
Nhưng trong nàng cũng là sự khác biệt với đa số mọi người của cuộc sống này, đó chính là lòng can đảm, một lòng can đảm phi thường mọc cánh khi nàng tự hạ mình xuống, làm mất đi cái danh giá mà người đời tôn vinh, ghét bỏ chính bản thân mình. để có thể vượt qua được chính nhà tù của sợ hãi của chính mình và đến với tự do theo đúng nghĩa của nó, tự do với khuôn mặt của sự thật trần trụi, dễ bị căm ghét, thương tổn nhưng lại khẳng định một sự kiên cường đanh thép từ thẳm sâu tâm hồn . Khi ta là mình thì cuộc đời sẽ thật sự là của chính ta , với mọi sinh thái của vũ trụ chứ không còn phụ thuộc vào những định nghĩa do con người tự đặt ra cho mình, tôi nghĩ thế.
Minh Chí
Facebook Comments

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of
Top
Translate» English - German...