Review phim Lamb: quá khứ và tương lai quái dị của loài người

Lamb (2021) là phim chính kịch – huyền bí, để hiểu chuyện ngụ ngôn này, bạn chỉ có thể đọc tại Chí Blog, kể cả trên các trang quốc tế cũng sẽ không có câu trả lời cho bạn. Phim được chọn tham gia tranh giải tại các LHP như Oscar – Cannes. Mặc dù phim có tiết tấu chậm như phần lớn các phim nghệ thuật khác, nhưng ý nghĩa thông điệp rất sâu sắc và được dồn nén thành nhiều lớp nhiều tầng. Lưu ý rằng các bài viết càng về sau trên Chí Blog càng sâu hơn, nên nhớ đừng bỏ qua, và nhớ ủng hộ thực tế bằng “ly cà phê” để có thêm bài viết chất lượng cao. IMDb  6.4 , bài viết tiết lộ nội dung phim.

Ý nghĩa thông điệp truyền tải

Phim được bắt đầu bằng hình ảnh một đàn ngựa đang chạy trên một thảo nguyên phủ đầy tuyết trắng, sương mù thì dày đặt, đàn ngựa không biết chạy về đâu, lúc thì hướng này, lúc thì hướng khác, và bọn chúng đang lạc lối. Đó là một hàm ý, mọi điều tôi dẫn ra trong bài đều là hàm ý và mang tính ẩn dụ, đừng hiểu theo nghĩa thông thường. Vậy đàn ngựa đó biểu tượng cho điều gì? Có thể là loài người nói chung, hoặc một ý khác mà tôi sẽ giải thích ở phía dưới.

Sau đó là cảnh một gia đình gồm 2 thành viên là Ingvar và Maria, họ từng có một đứa con gái nhưng đã chết. Trong một cuộc nói chuyện, Ingvar bảo rằng theo lý thuyết khoa học thì con người có thể du hành thời gian đến tương lai, Maria thì muốn quay về quá khứ. Để giải mã phim, chìa khóa là “bộ đôi” quá khứ – tương lai, và “bộ ba” thường có trong phim phương tây, như vậy nó sẽ liên hệ nhiều đến lịch sử, tôn giáo, chính trị, xã hội, và hiện thực.

Tiêu đề bài viết tôi có dùng từ “quái dị”, nó được thể hiện qua nhân vật cừu non được đặt tên là Ada giống như đứa con gái đã chết của cặp vợ chồng. Sự quái dị đó thể hiện đặc tính nửa vời của cừu non Ada, cừu không ra cừu mà người không ra người, thân người nhưng đầu cừu. Điều đó tương ứng với hoàn cảnh trong phim, là một trang trại ở vùng quê, khoản giao nhau giữa thành thị và thiên nhiên hoang dã. Lẽ ra ở một nơi như thế thì con người sẽ tìm thấy tự do và hạnh phúc, nhưng câu chuyện lại mang đầy màu sắc tối tăm, chúng ta không tìm thấy những biểu hiện tình yêu trong đời sống của Ingvar và Maria, họ chỉ biết có công việc, âm thanh và câu thoại nhạt nhẽo.

Trong nhiều bài review khác tôi bảo rằng thế giới của chúng ta đang bị phân đôi, tả – hữu, cá nhân – tập thể, khoa học – tôn giáo, và chúng ta nên chọn lối đi ở giữa sự phân đôi đó thì sẽ tìm thấy hạnh phúc. Nhưng bộ phim chỉ ra rằng cái “khoản giữa” đang tồn tại ngày nay là một sự méo mó và quái dị, giống như cừu non Ada. Lẽ ra “khoản giữa” đó là sự hợp nhất mang tính hoàn mỹ như sự kết hợp giữa 2 giọt nước, giờ thì nó lại là sự gắn kết của một giọt dầu và một giọt nước.

Hãy nhìn vào cảnh nhà nuôi cừu, có một lối đi ở giữa, lối đi đó dẫn ra ngoài thảo nguyên bao la, nhưng lúc này lối đi đó không phải dùng cho đàn cừu ra ngoài thảo nguyên gặm cỏ non, mà nó trở thành nơi con người mang cỏ khô đến cho chúng, con đường tự do cho cừu trở thành cái máng ăn. Tính ẩn dụ, bạn nhớ chứ? Thế giới mà chúng ta đang sống có giống vậy không? Hàng loạt các biên giới mọc ra giữa các quốc gia, hàng loạt tư tưởng và chủ nghĩa sinh ra để ngăn cách con người, nhưng vẫn còn một thứ tự do, đó là tự do thương mại.  

Hoặc bàn về các phương diện khác, khi nhắc đến tự do, chúng ta tìm thấy tự do yêu đương, tự do cá nhân, tự do nghệ thuật, tự do báo chí, tự do tư tưởng; nhưng kết quả chúng ta thấy gì? Chúng trở thành tự do quan hệ tình dục, tự do cá nhân theo lối vị kỷ, nghệ thuật sa đọa phục vụ kinh tế, báo chí dùng để quảng cáo và phục vụ chính trị; tất cả đều trở nên biến thái so với ý nghĩa cao đẹp ban đầu. Cảnh người em trai tên Petur thấy cừu non Ada đứng giữa lối đi của cừu thể hiện điều đó, và bản thân Petur cũng giống cừu non Ada.

Chí Blog có kịch bản phim điện ảnh, ai mua không?

Con người đội vòng gai lên đầu con Thiên Chúa, còn con cừu thì họ đội lên nó vòng hoa

Chúng ta đang bàn về sự méo mó đang tồn tại trong thế giới ngày nay. Petur là em trai của Ingvar, và từng là bạn thân của Maria khi họ còn trẻ, nhưng Petur lại ham muốn làm tình với Maria là vợ của anh trai. Hoặc trong cảnh làm tình của Ingvar với Maria, cảnh này không phải dựng trong phim để câu view, nên hiểu theo lối ẩn dụ, môi của Ingvar không hôn ở trên mà hôn ở dưới của Maria. Hoặc đối với tình mẫu tử, Maria mất đứa con gái, cô ấy chuyển tình yêu đó đến với cừu non Ada, bằng cách cướp đoạt cừu non ra khỏi cừu mẹ và bắn chết cừu mẹ, đó không phải là tình mẫu tử, đó là sự ích kỷ, hoàn toàn không có lòng trắc ẩn nào đối với cừu mẹ.

Tình cảm của Maria dành cho cừu non Ada cũng phản ánh phần nào hiện thực. Thế giới chúng ta có vô số đứa trẻ mồ côi cần tình yêu thương, nhưng bọn trẻ bị bỏ mặc, trong khi vô số người lại mang những con vật về nhà và chăm sóc như con của họ, cho bọn chúng mặc vào quần áo như loài người. Tất nhiên tôi không phản đối chuyện yêu thương động vật nhé! Hoặc chuyện phương tây ủng hộ bảo vệ môi trường, nhưng họ xây dựng vô số nhà máy ở các quốc gia kém phát triển, rồi thì kêu gọi hòa bình và tự do, nhưng trong sự kêu gọi đó cũng mang trong nó một sự lai căn. Đây là những vấn đề phức tạp và nhạy cảm để có thể làm rõ.

Đối với phương diện lịch sử, mọi thứ mà loài người chúng ta trải qua cũng thể hiện điều đó. Quá khứ được bắt đầu bằng sự đẹp đẽ, sau đó phát triển thành thứ quái dị. Sự bắt đầu của tôn giáo và tôn giáo trong hiện tại, khởi đầu của tư tưởng yêu tự do và hòa bình của phong trào hippie, sau đó phong trào này sa đọa trong tình dục, bạo lực và ma túy. Sự bắt đầu của những chủ nghĩa, sau đó cũng sa đọa; hoặc nói về bản thân Hitler, ban đầu ông ta là anh hùng dân tộc của người Đức, sau đó phát triển thành đồ tể.

Ingvar muốn du hành đến tương lai, nhưng tương lai loài người đang sa đọa. Ở cảnh cuối, khi cừu non Ada bị cướp đi, chúng ta thấy tay Ingvar níu lấy một cái chân cừu, điều đó nói lên điều gì? Cừu non Ada trước sau vẫn chỉ là một con cừu, sự thay đổi nếu có thì nó được mặc vào áo đẹp, được ở nhà đẹp, và được ăn ngon. Loài người nghĩ rằng họ văn minh hơn nhưng sự văn minh đó chỉ là những thứ bên ngoài, đó chỉ là sự phát triển về vật chất và khoa học kỹ thuật, còn về tư tưởng và nhận thức, loài người đang sa đọa.

Giờ chúng ta nói đến “bộ ba”, biểu tượng cho “bộ ba” này được điệp gia trong nhiều hình ảnh. Công cụ gồm xe nông cụ – oto – xe bus; động vật gồm chó – cừu – ngựa; con người gồm Ingvar – Maria – Petur. Cả 3 thành phần này đều có cùng sự bắt đầu và sự kết thúc.

Theo dòng thời gian quá khứ đến tương lai. Quá khứ, xe nông cụ phục vụ sản xuất, oto đón người trong gia đình, xe bus phục vụ cộng đồng; chó dùng chăn cừu, cừu nuôi sống con người, ngựa được chủ chăn cưỡi để dẫn đàn cừu tìm nguồn thức ăn; Ingvar là nguồn lao động chính, Maria chăm sóc gia đình, Petur tạo ra sự kết nối cộng đồng.

Tương lai, xe nông cụ hỏng, oto vứt bỏ con người, xe bus là nơi tập trung những người bị loại bỏ; chó không còn chăn cừu và  bị giết, đàn cừu chỉ biết chờ ăn trong chuồng, đàn ngựa lạc lối ở thảo nguyên băng giá; Ingvar bị giết, Maria trở nên vị kỷ và vô cảm, Petur trở nên sa đọa trong lối sống.

“Bộ ba” của phương tây xuất phát từ thần học Kito giáo, Thiên Chúa độc nhất có 3 ngôi gồm Chúa Cha – Chúa Con – Chúa Thánh Thần, rất khó để hình dung ý nghĩa của từng Ngôi, nhưng chúng ta có thể hiểu theo cách đơn giản hơn, Chúa Cha là toàn thể thế giới (bao gồm khoa học), Chúa Con là tinh thần Thiên Chúa nhập thể trong thân xác con người, Chúa Thánh Thần là thần trí hoặc trí tuệ (triết học và thần học).

Như vậy nền văn hóa của phương tây hiện tại đang trở thành méo mó giống như 3 nhân vật trong phim, khoa học trở thành thứ mang lại sự chết vì sữ dụng không đúng mục đích cao đẹp, ví như khẩu súng không dùng bắn sói mà dùng bắn cừu, tương ứng là Ingvar đã bị giết chết và thay thế tương ứng cho anh ấy là gã thân người đầu cừu; thần học và triết học sa đọa mà tương ứng là cách sống của Petur, mấy loại “tự do” quái dị mà tôi nói ở trên; tình yêu thì biến thành vị kỷ giống Maria.

“Bộ ba” mà loài người đang theo đuổi trong hiện tại không phải là Thiên Chúa 3 ngôi, tự bản thân con người xem họ là Thiên Chúa, cho nên Ada là một đứa trẻ đã chết ở quá khứ và thay thế cho Ada là một cừu non trong trang phục con người. Vậy tổng hợp lại, cái “bộ ba” của loài người đó nếu hợp nhất thành “Thượng Đế” duy nhất thì giống như gã thân người đầu cừu mà chúng ta thấy ở cuối phim. Đoạn Maria đội vòng hoa lên đầu cừu non Ada mang tính châm biếm, không phải châm biếm Đức Jesus, chúng ta có thể ví Đức Jesus như bé gái Ada đã chết, Đức Jesus được xem là con Thiên Chúa nhưng loài người đã lột trần Ngài và đội vào vòng gai; ngược lại, loài người lại mặc áo vào cho một con cừu và đội vòng hoa cho nó. Sự phát triển từ quá khứ đến tương lai của loài người là Ada con người chết đi, thay thế bởi cừu non Ada, và cuối cùng cũng bị cướp mất.

Bộ phim này còn có một tầng ý khác khá nhạy cảm mà tôi không tiện nói nhiều, nó liên quan đến tình hình chính trị thế giới trong hiện tại, bạn đọc tự suy diễn. Cừu non Ada giống các quốc gia như Afghanistan, Hongkong, Đài Loan, Myanmar, hoặc vài nước khác trong quá khứ. Cừu non Ada được Maria mang đi khỏi đàn cừu để đến với cuộc sống văn minh, nhưng bởi vì bản thân “bộ ba” có vấn đề nên không giữ được cừu non Ada. Trong phim có đoạn Maria mơ thấy những con cừu già với ánh mắt lóe sáng, đó không phải là cừu, đó là quỷ dữ đội lớp cừu, hoặc cảnh có con cừu già với hơi thở thoát ra từ cổ, đó là con quỷ phủ lên bộ lông và cái đầu cừu có vẻ vô hại.

Phần lớn bộ phim chúng ta thấy cừu non Ada có thân thể con người, đó chỉ là sự ảo tưởng của các thành viên trong gia đình Maria khi đứa con gái của họ chết đi, đoạn Ingvar nắm tay cừu non Ada lúc bị cướp đi đã cho chúng ta thấy rõ sự thật. Việc mặc vào cho cừu non Ada trang phục con người không thể biến con cừu thành con người, hoặc theo nghĩa khác thì thế giới vật chất phát triển chỉ có thể biến thân thể cừu thành thân thể người chứ không thể biến đầu cừu thành đầu người. Mà thân người đầu cừu thì vẫn là cừu, còn thân cừu đầu người thì có thể xem như người, thứ quan trọng là “cái đầu” chứ không phải là thân thể, là tư tưởng và nhận thức chứ không phải sự đầy đủ về vật chất để phục vụ thân xác. Đó cũng là ý nghĩa của tên phim – Lamb.

Bài phân tích đến đây có lẽ là đã đủ, có thể phim còn nhiều thông điệp khác mà chúng ta cần khám phá thêm. Các bạn nhớ tích cực “mời cà phê” để ủng hộ tinh thần Chí Blog nhé. Cảm ơn các bạn đã đọc bài.

Bank – Người nhận: Nguyễn Minh Chí, NH TMCP SAI GON THUONG TIN CN TIEN GIANG, Số TK: 0601 4671 8526

Ví momo:

Top 120 Best review phim ý nghĩa trên Chí Blog

Facebook Comments
3 2 đánh giá
Đánh giá bài viết

Minh Chí

Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận

Next Post

Review phim Squid Game: thức ăn của con mực hệ thống

T2 Th11 8 , 2021
Squid Game (series – 2021), nhiều người đã bàn luận về phim này, nhưng Chí Blog sẽ phân tích phim ở cấp độ sâu hơn, để cho bạn đọc thấy nền điện ảnh Hàn đã tiến đến mức nào so với phương tây, và từ đó hiểu tại sao phim […]
Translate» English - Vietnamese
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x
()
x